Ladki Bahin KYC Status महाराष्ट्र सरकारने ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेच्या माध्यमातून राज्यातील महिलांना मोठा आर्थिक आधार दिला आहे. मात्र, जानेवारी २०२६ च्या सुरुवातीलाच प्रशासनाने लाभार्थ्यांची पुनर्तपासणी करून एक नवीन ‘अपात्र यादी’ (Ineligible List) जाहीर केली आहे. या निर्णयामुळे राज्याच्या विविध भागांतील हजारो महिलांना धक्का बसला असून, त्यांचे पुढील हप्ते कायमचे बंद होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. जर तुम्हाला नोव्हेंबर किंवा डिसेंबर महिन्याचा हप्ता मिळाला नसेल, तर तुमचे नाव या नवीन अपात्र यादीत असण्याची दाट शक्यता आहे. पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि केवळ खऱ्या गरजू महिलांपर्यंतच या योजनेचा लाभ पोहोचवण्यासाठी सरकारने हे कडक पाऊल उचलले आहे.
पडताळणी प्रक्रियेदरम्यान अनेक अर्जांमध्ये गंभीर त्रुटी आढळून आल्या आहेत, ज्यामुळे ते अर्ज अपात्र ठरवण्यात आले आहेत. पहिले कारण म्हणजे चुकीची ई-केवायसी (E-KYC) प्रक्रिया; अनेक महिलांनी माहिती भरताना कुटुंबात सरकारी नोकरी आहे का, या प्रश्नावर चुकीने ‘होय’ असे निवडले आहे. दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे उत्पन्नाची मर्यादा; ज्या कुटुंबांचे वार्षिक उत्पन्न २.५० लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्यांचे अर्ज बाद करण्यात आले आहेत. तिसरे कारण म्हणजे बँक खाते आणि आधार कार्ड यांच्यातील दुवा नसणे. ज्या महिलांचे खाते ‘डीबीटी’ (DBT) सक्षम नाही, त्यांना या योजनेतून वगळण्यात आले आहे. याशिवाय, एकाच महिलेने दोन वेळा अर्ज करणे (Duplicate Application) आणि चुकीची कागदपत्रे अपलोड करणे यांमुळेही अर्ज नाकारले गेले आहेत.
अपात्र यादीत नाव आहे की नाही हे पाहण्यासाठी महिलांनी आपल्या अर्जाची स्थिती तपासणे आवश्यक आहे. जर तुमच्या अर्जासमोर ‘Rejected’ असे दिसत असेल, तर तुमचा अर्ज कायमचा बाद झाला आहे. ‘Disapproved’ असा स्टेटस असल्यास काही अपूर्ण माहितीमुळे अर्ज नाकारला गेला असून, तो पुन्हा दुरुस्त करण्याची संधी मिळू शकते. ‘In-Review’ चा अर्थ असा की तुमच्या अर्जाची पडताळणी अद्याप सुरू असून तुम्हाला काही दिवस वाट पहावी लागेल. जर ‘Payment Failed’ असा मेसेज येत असेल, तर तुमचा अर्ज मंजूर आहे परंतु केवळ तांत्रिक किंवा बँक खात्यातील चुकीमुळे पैसे जमा होऊ शकलेले नाहीत. ही स्थिती समजून घेतल्यास महिलांना पुढील कृती करणे सोपे जाईल.
महिलांना आता घरबसल्या आपल्या मोबाईलवर अर्जाची स्थिती पाहता येईल. यासाठी सर्वप्रथम ‘नारीशक्ती दूत’ (Nari Shakti Doot) ॲप किंवा योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या. तिथे आपला नोंदणीकृत मोबाईल नंबर टाकून लॉगिन करा. ‘यापूर्वी केलेले अर्ज’ (Applied Applications) या विभागात गेल्यावर तुम्हाला तुमच्या अर्जाची सविस्तर माहिती दिसेल. जर तिथे तुमचा अर्ज ‘Rejected’ दिसत असेल, तर त्याखाली दिलेल्या ‘शेरा’ (Remark) वर क्लिक करून अपात्रतेचे नेमके कारण जाणून घेता येईल. ही प्रक्रिया अत्यंत सोपी असून महिलांना स्वतःच्या अर्जाबद्दलची खात्रीशीर माहिती याद्वारे मिळवता येईल.
जर तुमचे नाव तांत्रिक चुकीमुळे किंवा कागदपत्रांच्या कमतरतेमुळे अपात्र यादीत आले असेल, तर घाबरून जाण्याचे कारण नाही. जर पोर्टलवर ‘Edit’ चा पर्याय उपलब्ध असेल, तर चुकीची माहिती दुरुस्त करून अर्ज पुन्हा सबमिट करा. तसेच, आपल्या गावातील किंवा प्रभागातील अंगणवाडी सेविका किंवा मुख्य सेविकांशी संपर्क साधून अर्जातील त्रुटी दूर करण्यासाठी मदत घ्या. जवळच्या महा ई-सेवा केंद्रात जाऊन आपली ई-केवायसी पुन्हा अपडेट करून घेणे फायदेशीर ठरेल. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, आपल्या बँकेत जाऊन खाते सक्रिय असल्याची आणि ते आधारशी जोडलेले असल्याची खात्री करा, जेणेकरून रखडलेले हप्ते पुन्हा जमा होण्यास सुरुवात होईल.
महाराष्ट्रात सध्या विविध महानगरपालिकांच्या निवडणुकांचे वारे वाहत असून काही ठिकाणी आचारसंहिता लागू आहे. या काळात नवीन लाभार्थ्यांची नोंदणी काही प्रमाणात मंदावली असली तरी, जुन्या पात्र लाभार्थ्यांचे हप्ते देण्यास कोणतीही आडकाठी नाही. सरकारने अपात्र महिलांना यादीतून बाहेर काढल्यामुळे आता निधीचे वितरण अधिक वेगाने होणार आहे. ज्या महिलांनी आपली माहिती वेळेत अद्ययावत केली आहे, त्यांना मकर संक्रांतीनंतरचे हप्ते नियमितपणे मिळतील. प्रशासनाकडून होत असलेल्या या कडक पडताळणीमुळे खऱ्या लाभार्थ्यांचा हक्क सुरक्षित राहणार आहे.
सोन्याच्या किमतीत आज पुन्हा घसरण: दागिने खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांना मोठा दिलासा Gold Price Today
